Podczas wznowionej Międzynarodowej Konferencji Wysokiego Szczebla na temat Rozwiązania Dwupaństwowego, która odbyła się w dniach 28–30 lipca w Nowym Jorku, kraje uczestniczące w spotkaniu wyraziły zdecydowane poparcie dla powstania niepodległego Państwa Palestyńskiego.
Konferencja odbyła się w cieniu trwającej wojny w Gazie i narastającego napięcia na Bliskim Wschodzie.
Główne decyzje i deklaracje:
1. Uznanie Państwa Palestyńskiego – konkretne zapowiedzi:
- Francja zapowiedziała, że we wrześniu 2025 roku oficjalnie uzna Państwo Palestyńskie, dołączając do 149 państw, które już to zrobiły.
- Wielka Brytania ogłosiła, że również uzna Palestynę, chyba że Izrael do września:
- zakończy kampanię militarną w Gazie,
- podejmie trwałe zobowiązania na rzecz pokoju opartego na rozwiązaniu dwupaństwowym.
- San Marino zapowiedziało uznanie Palestyny do końca 2025 roku.
- Unia Europejska, Kanada, Brazylia, Chiny i wiele państw globalnego Południa zadeklarowały dalsze wsparcie finansowe, polityczne i instytucjonalne dla Autonomii Palestyńskiej.
2. Konferencja jako punkt zwrotny:
Sekretarz Generalny ONZ António Guterres wezwał do „konkretnych, nieodwracalnych kroków”, by realnie wdrożyć rozwiązanie dwupaństwowe:
- koniec przemocy i okupacji,
- zatrzymanie aneksji i rozbudowy osiedli izraelskich,
- zapewnienie rozliczalności za zbrodnie wojenne,
- rozpoczęcie autentycznego dialogu politycznego.
3. Presja na Izrael:
- Knesset (parlament izraelski) tuż przed konferencją przyjął uchwałę wzywającą do rozszerzenia suwerenności izraelskiej na Zachodni Brzeg i Dolinę Jordanu – co wiele państw uznało za de facto próbę zniszczenia możliwości realizacji rozwiązania dwupaństwowego.
- Wielu mówców, w tym przedstawiciele Turcji, RPA, Bangladeszu, Libanu czy Wenezueli, oskarżyło Izrael o zbrodnie wojenne i ludobójstwo oraz wezwało do międzynarodowej odpowiedzialności prawnej.
4. Wsparcie dla administracji palestyńskiej:
- Kanada zadeklarowała 10 mln dolarów na reformy instytucjonalne oraz 30 mln dolarów pomocy humanitarnej dla Gazy.
- UE ogłosiła pakiet wsparcia o wartości 1,6 miliarda euro dla Autonomii Palestyńskiej na najbliższe trzy lata.
- Chiny przypomniały o podpisanej w Pekinie w 2024 r. Deklaracji Jedności Palestyńskiej, jako fundamencie odbudowy struktur państwowych.
Warto tutaj zwrócić uwagę na to, że Stany Zjednoczone zdecydowały się na bojkot tej konferencji, określając ją jako „nieproduktywną i nietaktowną”. Administracja amerykańska oceniła, że konferencja może zaszkodzić procesowi pokojowemu, wzmacniając Hamas i komplikując szanse na przyszłe negocjacje pomiędzy Izraelem a Palestyńczykami.
Już wcześniej, w 2024 roku, USA sprzeciwiły się rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ, która ustanowiła podstawy prawne do zwołania tego spotkania. Waszyngton argumentował, że jakiekolwiek trwałe rozwiązanie konfliktu izraelsko-palestyńskiego może zostać osiągnięte wyłącznie poprzez bezpośrednie negocjacje między stronami, a nie poprzez jednostronne działania lub międzynarodowe deklaracje.
Co dalej?
Decyzje i deklaracje z Konferencji będą miały kulminację podczas sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ we wrześniu 2025 roku, gdzie oczekuje się fali formalnych uznań Państwa Palestyńskiego oraz dalszych kroków w stronę jego pełnego członkostwa w ONZ.
Źródło: ONZ, dokumenty PAL/2248 i PAL/2249 (lipiec 2025).